Thesaurus Carmelitarum

Odkryj Skarby Karmelitów

BIBLIOTEKA

Zbiory biblioteczne liczą aż ponad 12 tysięcy tomów z okresu od XV do XVIII wieku, w tym ponad 300 inkunabułów tj. druków z wieku XV pochodzących m.in. z daru błogosławionego Świętosława. W skład zbiorów wchodzą także egzemplarze z kolekcji lekarza Antona Schneebergera, z darów profesorów Akademii Krakowskiej, kapituły katedralnej lwowskiej, etc. Dużą część stanowią druki po skasowanych klasztorach, przede wszystkim po lwowskim klasztorze Karmelitów, z którego po II wojnie światowej sprowadzono całą bibliotekę (ok.7500 wol.), m.in. ponad sto inkunabułów. Oprócz starodruków w Bibliotece Karmelitów przechowuje się piętnaście średniowiecznych kodeksów rękopiśmiennych, kilkadziesiąt rękopisów muzycznych i liturgicznych oraz około trzystu rękopisów XVII – XVIII wiecznych różnej treści. Wśród rękopisów z wieku XV, przeważnie treści teologicznej znajdujemy jeden z trzech najstarszych w Europie rękopisów zawierających opis Objawień (Revelationes) wielkiej mistyczki średniowiecznej św. Brygidy szwedzkiej, spisanych w roku 1386.

Dziedzictwo Karmelu – konserwacja dokumentów pergaminowych ze zbiorów OO. Karmelitów na Piasku w Krakowie

Zadanie dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Realizacja prac konserwatorskich pozwoli zachować i zabezpieczyć unikatowe obiekty, a zaplanowana w ramach zadania zmiana sposobu przechowywania umożliwi ich bezpieczną ekspozycję.

W muzeum klasztornym

W muzeum ukazane są wszelkiego rodzaju źródła do historii karmelitów, a więc przede wszystkim archiwalia. Są tu bulle papieskie udzielające klasztorowi licznych przywilejów i odpustów, dokumenty królewskie z nadaniami uposażeń. Znajdziemy tu liczne rękopisy jak inwentarze, protokoły z kapituł prowincjalnych, akta majątkowe. Bogatą dokumentację historyczną posiada Bractwo Matki Bożej Szkaplerznej założone przy kościele Karmelitów w XVI wieku. Szczególnie księgi przyjęć do Bractwa zachowane od roku 1600 dają pogląd na ilość osób i pochodzenie społeczne wstępujących w szeregi brackiej wspólnoty. 

Zbiory biblioteczne obfitują w kodeksy muzyczne tj. antyfonarze i graduały pochodzące z okresu od końca XIV wieku do końca XVIII stulecia, a także bogatą kolekcję starodruków.

Szczególnie na uwagę zasługują, sięgające początków klasztoru krakowskiego pergaminowe antyfonarze z lat 1394 – 1397 oraz ogromnych rozmiarów graduał o. Stanisława z 1644 roku, iluminowany licznymi scenami z życia Chrystusa i dziejów Zakonu karmelitańskiego. 

Wielkim bogactwem odznaczają się naczynia liturgiczne tj. monstrancje, kielichy i relikwiarze. Wśród nich najstarsze wykonano w wieku XVII. Klasztor posiada liczne ornaty, dalmatyki i kapy. Pośród nich znajduje się kapa z aksamitu tureckiego, pochodząca z daru króla Jana III Sobieskiego jako wotum dziękczynne za zwycięstwo króla pod Wiedniem.

MUZEUM

Muzeum klasztoru OO. Karmelitów na Piasku w Krakowie zostało utworzone w latach 80-tych XX wieku. Na pomieszczenie zbiorów przeznaczono salę zakrystyjną zwaną Skarbcem. Sala ta wyróżnia się wspaniałym zdobieniem stiukowym sklepienia i ścian z wieku XVII. Umieszczono tam również trzy obrazy nawiązujące do wydarzeń z historii klasztoru.

Muzeum prezentuje zbiory pochodzące z wielu klasztorów karmelitańskich. Są tu eksponaty przede wszystkim z konwentu krakowskiego, ale również z klasztorów skasowanych po II wojnie światowej na ziemiach wschodnich, m.in. ze Lwowa, Trembowli, Sąsiadowic, Rozdołu, Bołszowców.

 

Muzeum przygotowuje wystawy tematyczne, także dydaktyczne, w których główną częścią bywają starodruki i materiały archiwalne. Przeprowadzane są pokazy historyczne w muzeum i klasztorze, które od pewnego czasu stało się stałym punktem w edukacji historycznej młodzieży.

Muzeum można zwiedzać po wcześniejszym uzgodnieniu wizyty.

Informacje można uzyskać:

 

ARCHIWUM karmelitów na piasku

Archiwum klasztoru karmelitów na Piasku gromadzi dokumenty
i inne materiały archiwalne dotyczące:

  • klasztoru karmelitów w Krakowie na Piasku
  • 5 prowincji karmelitańskich z dawnych ziem Rzeczypospolitej
  • 50 klasztorów karmelitańskich z obecnych i dawnych ziem Rzeczypospolitej, m.in. ze Lwowa, Bołszowców, Trembowli, Rozdołu, Sąsiadowic, Pilzna, Obór.

Informacje dotyczące godzin i zasad korzystania z archiwum można uzyskać:

·        na furcie klasztornej

·        pod adresem archiwum@karmelici.pl